O’zbekistondagi odamlarga qanday yordam berish mumkin: xayriya qilishdan tortib loyihalarda ishtirok etishgacha.

Oʻzbekiston — boy tarix va madaniyatga ega mamlakat, biroq bu yerda ham odamlar ijtimoiy va iqtisodiy muammolarga duch keladilar, maʼnaviy qoʻllab-quvvatlash va moddiy yordamga muhtoj boʻladilar. 2020-yilda taxminan 6 million kishi qashshoqlik chegarasidan pastda yashagan, aholining yarmi esa norasmiy sektorda ishlagan.

Oʻzbekiston hukumati qashshoqlikka qarshi kurashni milliy ustuvor vazifa deb eʼlon qilib, qashshoqlik darajasini baholash uslubini ishlab chiqdi va xalqaro tashkilotlarni tadqiqotlarga jalb qildi. Islohotlar va joriy etilgan ijtimoiy dasturlar natija berdi: qashshoqlik darajasi 2021-yildagi 17% dan 2024-yilda 10% ga tushdi.

Xalqaro WiseVoter.com reytingida inson taraqqiyoti indeksi boʻyicha mamlakat 193 ta davlat orasida 106-oʻrinni egallagan. Ammo bu natijalarga ko‘ngilli markazlar va fondlar – davlatga qarashli bo‘lmagan tashkilotlarning muhim hissasisiz erishib bo‘lmas edi. Aynan shunday fondlar haqida ushbu maqolamizda so‘z yuritiladi.

Volontyorlik faoliyati

So‘nggi o‘n yillikda Oʻzbekistonda volontyorlik faoliyati sezilarli darajada rivojlandi, fondlar soni ortdi va tobora koʻproq odamlar doimiy ravishda xayriya ishlariga jalb etilmoqda. 2018-yilda Oʻzbekiston Butunjahon xayriya indeksi bo‘yicha 53-o‘rinni egallagan boʻlsa, 2023-yilga kelib — 36-o‘ringa koʻtarilgan.

Aholi o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnomada ishtirokchilarning yarmi xayriya fondlari yoki mablagʻ yigʻimlariga pul ehson qilishini, 18% esa bevosita volontyorlik faoliyati bilan shug‘ullanishini bildirgan.

Volontyorlik rivojlanishining birinchi muhim bosqichi 2019-yilda «Volontyorlik faoliyati toʻgʻrisida»gi Qonunning qabul qilinishi bo‘ldi. Oradan ko‘p o‘tmay, bir guruh ixtiyoriylar Oʻzbekiston Volontyorlari Assotsiatsiyasini tashkil etish uchun ariza berdi — bu platforma butun mamlakat volontyorlari va faollarini birlashtirish, shuningdek, xalqaro e’tiborni Oʻzbekistondagi vaziyatga qaratish maqsadida yaratilgan.

2020-yil boshida Yoshlar ishlari agentligi Volontyor.uz platformasini ishga tushirdi. Ishtirokchilar bu yerda birdamlik, insonparvarlik va bagʻrikenglik shiorlari ostida harakat qilishadi. 2025-yil holatiga koʻra, bu platformada 32 000 dan ortiq volontyor va 205 ta volontyor jamoasi faoliyat yuritmoqda.

Platformada Volontyorlar Maktabi tomonidan tayyorlangan ma’ruzalar kursini tinglash mumkin. Bu bepul va istagan har bir kishi uchun ochiq.

MA’LUMOT! Yordamchi guruhga qo‘shilish uchun platformada ro‘yxatdan o‘tish kerak: telefon raqamingiz yoki E-mail manzilingizni kiriting va maxsus anketa to‘ldiring.

Mahalliy tashkilotlar

«Sogʻlom avlod uchun»

• Sayt: http://sau.uz/ru

Nodavlat xayriya fondi «Sogʻlom avlod uchun» Oʻzbekistonda 1993-yildan beri faoliyat yuritib kelmoqda. Fondning vazifalari orasida quyidagilar mavjud: yordamga muhtoj aholiga (ko‘p farzandli oilalar, ayollar, nogironlar, nogiron bolalar va bolalar uylari, “Mehribonlik” uylari, “Saxovat” va “Muruvvat” internat uylari, maxsus ta’lim muassasalari tarbiyalanuvchilari) gumanitar yordam ko‘rsatish.

Fond har yili uzoq hududlarda yashovchi aholi uchun tibbiy va gumanitar yordam ko‘rsatish maqsadida “Salomatlik poyezdi”ni yo‘lga qo‘yadi. Ushbu poyezd orqali kam taʼminlanganlarga oziq-ovqat, dori-darmon, tibbiy asbob-uskunalar va gigiyena vositalari yetkazib beriladi. Shuningdek, poyezd tarkibidagi shifokorlar aholiga maslahat va ko‘rik xizmatlarini koʻrsatadilar.

Xalqaro investitsiyalar hisobiga fond har yili davolash-profilaktika muassasalari, “Mehribonlik” uylari, “Muruvvat” internatlari va maxsus maktab-internatlarga gumanitar tovarlar yetkazib beradi. Psixonevrologik internatlar tarbiyalanuvchilari nogironlar aravachalari, gigiyena vositalari, qo‘shimcha oziq-ovqat va yotoq jihozlari bilan ta’minlanadi.

Yordam olish uchun fondning issiq liniyasiga qo‘ng‘iroq qilish yoki qabulga yozilish kerak. Bosh ofis Toshkentda joylashgan, filiallari Nukus, Buxoro, Qarshi, Namangan, Termiz, Fargʻona, Andijon, Jizzax, Navoiy, Guliston, Samarqand va Urganch shaharlarida mavjud.

«Vaqf»

• Sayt: https://vaqf.uz/ru/news/view/165

«Vaqf» jamoat xayriya fondi 2018-yilda tashkil etilgan. Fond diniy ta’lim muassasalari va ilmiy-tadqiqot markazlarini moliyalashtiradi, diniy ta’lim muassasalarining o‘qituvchilari va talabalariga moddiy va ijtimoiy yordam ko‘rsatadi, ko‘kalamzorlashtirish loyihalarini amalga oshiradi, ijtimoiy jihatdan himoyaga muhtoj qatlamlarga (

Xalqaro yordam

1997-yildan beri O‘zbekistonda xalqaro «SOS Bolalar Qishloqlari» tashkilotining bo‘limi faoliyat yuritadi. Tashkilot yetim bolalar hamda og‘ir hayotiy vaziyatga tushib qolgan oilalar bilan ishlaydi va ijtimoiy yetimlik xavfini kamaytirish, ularning iqtisodiy barqarorligini oshirishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan.

O‘zbekistondagi bo‘lim faoliyati uchun moliyaviy mablag‘lar Germaniya Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Vazirligi, Germanning Gmayner jamg‘armasi, Yevropa Ittifoqi, UNICEF va boshqa xalqaro xayriya tashkilotlari tomonidan ajratiladi.

O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan 20 yildan ortiq vaqt davomida «Chegarasiz shifokorlar» (Médecins Sans Frontières, MSF) xalqaro mustaqil gumanitar tashkiloti hamkorlik qiladi. MSF O‘zbekistonda sil va OITSga qarshi kurash doirasida ekspert va texnik yordam ko‘rsatadi. Ular ayniqsa ijtimoiy xavfli guruhlar bilan ishlashga e’tibor qaratadi — jinsiy xizmat ko‘rsatuvchi shaxslar, inyeksion giyohvand moddalarni iste’mol qiluvchilar va noan’anaviy jinsiy yo‘nalishdagi erkaklar.

Oʻzbekistonda qanday yordam olish mumkin

Oʻzbekistonda qanday yordam olish mumkin

Yordamga muhtoj fuqarolar quyidagi kanallar orqali murojaat qilishlari mumkin:

1. Mahalla qoʻmitasi — mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organi.

3. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YAIDXP) orqali. Sayt: https://my.gov.uz. Bu yerda “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”ga kiritish boʻyicha ariza yuborish va zarur ijtimoiy yordam olish mumkin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezident huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi. Xodimlar ijtimoiy nafaqalar va turli toifadagi ehtiyojmandlarga koʻrsatiladigan yordam haqida maʼlumot beradi. Rasmiy sayt: https://ihma.uz/.